BACAK DAMAR TIKANIKLIĞI

Karnımızdaki aort damarından başlayarak kasığa, dize ve ayak bileğine kadar giden bacağı besleyen atardamarların herhangi birinde meydana gelen darlık yada tıkanıklık sonucu gelişir. Tıpta bu hastalığa Periferik Arter Hastalığı denir. Hastalığın gelişmesinde sigara kullanımı, şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve ileri yaş önemli risk faktörleri arasındadır.
Şikayetler ve Tanı
Hastalık önce yürümekle ortaya çıkan baldır, uyluk yada kalça ağrısı şeklinde karşımıza çıkar. Ağrı sıklıkla baldır bölgesindedir. Damar tutulumu yukarılara doğru (kasık ve karına) yayılırsa uyluk ve kalça ağrıları daha çok görülmeye başlar. Buna tıpta ”yürümekle ortaya çıkan aralıklı topallama veya ağrı” yani ”İntermittan klodikasyon” denir. Beraberinde ayak cildinde renk değişikliği, soğukluk, kıllarda dökülme, tüylerde uzayamama, kas atrofisi, tırnak bozuklukları, erkeklerde cinsel arzuda azalma (empotans) gibi şikayetler görülebilir. Bu şikayetler dahada ciddi hale gelerek ayak parmaklarından başlayan iyileşmeyen yaralar ve gangrene kadar ilerleyebilir.
Hastaların muayenesinde ayak nabızları alınamaz. Renkli dopler ultrasonografik incelemede ayak kan akımlarında oldukça azalma görülür. Gerekirse yapılacak tedavi girişimine yönelik hastaya bacak anjiosu yada tomografik anjiografi yapılabilir.
Tedavi
Hastalığın tedavisi darlıkların ciddiyeti ve yaygınlığına göre cerrahi tedavi, anjio tekniği ile balon yada stent uygulama ve ilaç ile tedavi şeklinde değişebilir.
Tedavi şekli hastanın genel durumu, risk faktörleri ve darlıkların ciddiyetine göre hekim tarafından belirlenir.
Bacağa baypas suni damar yada hastanın kendi yedek bacak toplardamarı tarafından yapılır. Yeni konulacak damarlar karından kasığa, kasıktan dize yada dizden dizaltına kadar uzanabilir. Hastalık dizaltına yayıldıysa tedavi sonuçları çok yüz güldürücü olmayabilir. Bu hastalar genelde kritik hasta düzeyindedir ve hastalık bacak kaybına neden olabilir.
Gerek dizüstü gerekse dizaltı darlıklarda balon yada stentleme tedavisi özellikle ileri yaşlarda uygulanabilir. Özellikle dizaltına ilerlemiş şeker hastalarında balon tedavisi iyi seçenek olabilir.