DİYABETİK AYAK GANGRENİ

Şeker hastalığı aslında bir damar hastalığıdır. Damarın iç ve orta tabakasını etkileyerek hasar meydana getirir. Kontrolsüz kan şekeri düzeyleri uzun yıllar sonra vücudumuzdaki birçok anaorganın damarlarını harab ederek, organları işlevsiz hale getirmektedir. Bu hasar kalp damarları, böbrek damarları, beyin damarları ve göz damarlarında sıklıkla meydana gelerek bu organları
etkilemektedir. Şeker hastalığı orta-büyük damarları tutabileceği gibi küçük-kılcal damarlardada hasar oluşturarak, ayak-parmak gibi uç organlarımızda ciddi beslenme bozukluğuna neden olarak hücre ölümü ile doku nekrozunu (gangreni) meydana getirir. Gangren seviyesine gelmiş dokular artık cerrahi olarak kesilerek (amputasyon) vucuttan uzaklaştırılır. Bu seviye ayak parmağı, bileği , dizaltı yada dizüstü seviyesinden olabilir.
Şikayetler ve Tanı
Hastalık önce yürümekle ortaya çıkan baldır, uyluk yada kalça ağrısı şeklinde karşımıza çıkar. Ağrı sıklıkla baldır bölgesindedir. Şeker hastalarında kılcal damarlarda etkilendiğinden bazen bu şikayetler olmadan bile direkt ayak
parmağında iyileşmeyen yara şeklinde görülebilir. Beraberinde ayak cildinde renk değişikliği, soğukluk, kıllarda dökülme, kas atrofisi, tırnak bozuklukları, erkeklerde cinsel arzuda azalma (empotans) gibi şikayetler görülebilir. Bu şikayetler dahada ciddi hale gelerek ayak parmaklarından başlayan iyileşmeyen yaralar ve gangrene kadar ilerleyebilir.
Hastaların muayenesinde ayak nabızları alınamaz. Renkli dopler ultrasonografik incelemede ayak kan akımlarında oldukça azalma görülür. Gerekirse yapılacak tedavi girişimine yönelik hastaya bacak anjiosu yada tomografik anjiografi yapılabilir.
Tedavi
Hastalığın tedavisi darlıkların ciddiyeti ve yaygınlığına göre cerrahi tedavi, anjio tekniği ile balon yada stent uygulama ve ilaç ile tedavi şeklinde değişebilir. Tedavi şekli hastanın genel durumu, risk faktörleri ve darlıkların ciddiyetine göre hekim tarafından belirlenir.
Bacağa baypas suni damar yada hastanın kendi yedek bacak toplardamarı tarafından yapılır. Yeni konulacak damarlar karından kasığa, kasıktan dize yada dizden dizaltına kadar uzanabilir. Hastalık dizaltına yayıldıysa tedavi sonuçları çok yüz güldürücü olmayabilir. Bu hastalar genelde kritik hasta düzeyindedir ve hastalık bacak kaybına neden olabilir.
Hibrid tedavi; bacak damarları hem dizaltı hemde dizüstü seviyesinde tıkalı ise ve dizüstü anjiografik olarak açılamıyorsa, cerrahi ile balon tedavisi birarada uygulanır. Bu tedavi yaklaşımı oldukça önemlidir ve tıkalı olan segmentlerin ötesine kan bu yöntemle rahatlıkla götürülebilir.
Gerek dizüstü gerekse dizaltı darlıklarda balon yada stentleme tedavisi özellikle ileri yaşlarda uygulanabilir. Özellikle dizaltına ilerlemiş şeker hastalarında balon tedavisi iyi seçenek olabilir.